1η έκδοση (ISBN 978-960-6760-18-1): Νοέμβριος 2007 Επανέκδοση (ISBN 978-960-6863-47-9): Ιανουάριος 2010
«Ένα από τα καλύτερα ιστορικά μυθιστορήματα
που γράφτηκαν τα τελευταία είκοσι χρόνια».
Γκορ Βιντάλ
«Ένα από τα σπάνια έργα μυθοπλασίας που καταφέρνει να επιδείξει σχολαστική ιστορική έρευνα και αληθινή πρωτοτυπία στη λογοτεχνικότητα και στην κατανόηση των καταστάσεων… Εξαιρετικό!» (από κριτική στους Νew York Times)
Γύρω στα 1910, μετά την έκδοση των βιβλίων Άννα Καρένινα και Πόλεμος και Ειρήνη, ο Λέων Τολστόι είναι ο διασημότερος συγγραφέας στον κόσμο. Όμως, η δόξα έχει το τίμημά της. Θέλοντας απεγνωσμένα να βρει τη γαλήνη στο τέλος της ζωής του, μακριά από τη γυναίκα του, τα δεκατρία παιδιά του και τους ανθρώπους του Τύπου, ο Τολστόι επιχειρεί μια δραματική έξοδο από τη συμβατική ζωή.
Το μυθιστόρημα έχει ως θέμα τα πιθανά γεγονότα της τελευταίας χρονιάς του Τολστόι. Είναι βασισμένο σε πραγματικά γεγονότα που καταγράφονται στα ημερολόγια του Ρώσου συγγραφέα, της γυναίκας του, των μαθητών του, του γιατρού του, της κόρης, του γιου του κ.ά.
O Τολστόι λίγο πριν πεθάνει, στο κτήμα του, στη Γιάσναγια Πολιάνα,
με το αγαπημένο του άλογο τη Ντελίρ.
Πρόκειται για δυνατό ιστορικό μυθιστόρημα χαρακτήρων: τα μέλη μιας οικογένειας σπαράσσονται από τις μεταξύ τους συγκρούσεις, που προκαλούνται από το γεγονός ότι ο διάσημος άντρας, δάσκαλος, σύζυγος, πατέρας της οικογένειας ρίχνει βαριά τη σκιά του επάνω τους. Η δύσκολη σχέση του συζύγου Τολστόι με τη γυναίκα του, η παθιασμένη με τους μαθητές του και κάποιες κόρες του, η ανταγωνιστική συνύπαρξη της γυναίκας του με τους πάντες αποτελούν τα πολύ δυνατά σημεία αυτού του έργου που έχει ως σκηνικό τον μαγικό κόσμο της Γιάσναγια Πολιάνα.
Η ομώνυμη ταινία, σε σκηνοθεσία Μάικλ Χόφμαν και με πρωταγωνιστές τον Κρίστοφερ Πλάμερ, την Έλεν Μίρεν και τον Τζέιμς Μακ Αβόι, με την εμφάνισή της έθεσε αμέσως υποψηφιότητα για πολλά βραβεία (Χρυσή Σφαίρα, Όσκαρ κ.ά.)
Ο Νίκος Κουνενής έγραψε στα Αντιτετράδια της Εκπαίδευσης (Χειμώνας 07-08)
(…) Δίνοντας διαδοχικά το λόγο στο κάθε ένα από τα προαναφερθέντα πρόσωπα και χρησιμοποιώντας γλώσσα προσομοιάζουσα σε αυτήν του μεγάλου Ρώσου κλασικού, ο Παρίνι αναπαριστά με πειστικό τρόπο τις τελευταίες μέρας του συγγραφέα στη Γιασνάγια Πολιάνα, αλλά και τη δραματική «δραπέτευσή» του από αυτήν –ένεκα της επιδείνωσης των σχέσεών του με τη σύζυγό του- η οποία θα τον οδηγήσει σε ένα απομακρυσμένο σιδηροδρομικό σταθμό, όπου θα αφήσει την τελευταία του πνοή.
Εξαιρετικό το στήσιμο των χαρακτήρων, επιτρέπει στον αναγνώστη να διεισδύσει στους «δυο κόσμους» του Τολστόι: αφενός τον εσωτερικό, σημαδεμένο από την αξεπέραστη και άκρως βασανιστική αντίφαση ανάμεσα στα ασκητικά χριστιανικά πρότυπα του συγγραφέα και τους πραγματικούς όρους ζωής του ως αριστοκράτη γαιοκτήμονα και αφετέρου τον εξωτερικό, ταλανιζόμενο από σφοδρούς αλληλοσπαραγμούς, ενδοοικογενειακούς και όχι μόνο.
Το δημοφιλές blog "Πανδοχείο" για τον Τελευταίο σταθμό
Ο Παρίνι προβαίνει σε ενδιαφέρουσες επιλογές. Πρώτα επιλέγει την πιο αιχμηρή κι επικίνδυνη ιστορική μυθιστοριογραφία: βυθίζεται στα αληθινά ιστορικά γεγονότα κατόπιν ερευνητικής κατάδυσης (στην προκείμενη περίπτωση σε ημερολόγια ή γράμματα όλων των εμπλεκόμενων προσώπων και τις λοιπές πηγές), αλλά τους δίνει ο ίδιος φωνή, αναπλάθοντας παράλληλα τα γεγονότα όπως πιθανώς συνέβησαν ή θα μπορούσαν να έχουν συμβεί. Κατόπιν, επιλέγει πολυφωνία αφηγητών: ο καθένας παίρνει με τη σειρά του την πένα και διηγείται από την πλευρά του όσα έζησε. Εναλλασσόμενοι αφηγητές στην ανασύνθεση του μύθου οι: σύζυγος Σοφία Αντρέγεβνα, η κόρη του Σάσα, ο αφοσιωμένος γραμματέας Μπουλγκάκοφ, ο γιατρός Μακοβίτσκι, ο μαθητής – θαυμαστής Τσερτκόφ και κάποιοι αλληλογράφοι. Παράλληλα, πλάθει την γλώσσα τους με τον «τολστοϊκό τρόπο», δημιουργώντας το κατάλληλο κλίμα αλλά και κλείνοντας παιχνιδιάρικα το μάτι σε κάθε αναγνώστη που θα δήλωνε κορεσμένος από την συνήθη αποστασιοποιημένη δημοσιογραφική ερευνητική αντιμετώπιση του μύθου. Στα 41 σύντομα κεφάλαια παρεμβάλλονται ποίηματα του συγγραφέα που μοιάζουν συναισθηματικά «παρακολουθήματα» των σελίδων.
Διαβάστε όλο το κείμενο από το blog "Πανδοχείο" εδώ
Ο τελευταίος σταθμός στη Lifo
Ο Παρίνι οργανώνει το υλικό που του πρόσφεραν τα ημερολόγια των μελών του στενού κύκλου του Τολστόι, και με τη μυθοπλαστική του δύναμη καταφέρνει να αναπαραστήσει με επιτυχημένο τρόπο το πνεύμα και την ατμόσφαιρα που εισέπραττε ο κόσμος όταν επισκεπτόταν την οικία Τολστόι προκειμένου να γνωρίσει τον κορυφαίο συγγραφέα, ή όταν διάβαζε τα δημοσιεύματα του Τύπου για την οικογένεια. Παρά τις κωμικές νότες που διακρίνει κανείς στο ύφος, κυρίως όταν περιγράφονται η υπερβολική συμπεριφορά της κόμισσας Τολστόι και το κρυφτούλι που παίζουν μεταξύ τους οι δυο σύζυγοι, στον Τελευταίο Σταθμό τον κυρίαρχο τόνο δίνουν οι συναισθηματικές συγκρούσεις και εντάσεις καθώς κι η φιλοσοφία που πρέσβευε ο Τολστόι και υποδείκνυε τις γενικότερες ιδεολογικές ζυμώσεις που λίγα χρόνια μετά κορυφώθηκαν με τη Ρωσική Επανάσταση. Ένα βιβλίο για μια ζωή που στον τελευταίο της σταθμό είδε όχι τον θάνατο, αλλά την αγάπη του κόσμου.
Μαρία Δρουκοπούλου, Lifo, 18.03.2010
Ο τελευταίος σταθμός στο VETO
Ο Τζέι Παρίνι, Αμερικανός ποιητής και μυθιστοριογράφος, με κάμποσες βιογραφίες ήδη στο ενεργητικό του, χειρίζεται το θέμα του με μαεστρία και ευαισθησία. Διαχέοντας την αφήγηση σε περισσότερα πρόσωπα, δημιουργεί μια ευρυγώνια και πλούσια εικόνα της πατριαρχικής μορφής του Τολστόι. Χρησιμοποιεί πλήθος τεκμηρίων, από ημερολόγια, καταγραφές, μαρτυρίες, επιστολές, έτσι ώστε το κομμάτι της επινοημένης μυθοπλασίας και εκείνο των ντοκουμέντων να βρίσκονται σε ισορροπία. [...] Ο ίδιος ο Τολστόι, αν και όχι χωρίς ανθρώπινα ελαττώματα και αδυναμίες[...] αναδεικνύεται τελικά προσωπικότητα αντίστοιχου μεγέθους και περιπλοκότητας όσο και το έργο του, κι αυτό είναι αδιαμφισβήτητα επιτυχία του συγγραφέα-βιογράφου του.
Διαβάστε στον Οδηγό Ανάγνωσης το πρώτο κεφάλαιο του μυθιστορήματος καθώς και μια ενδιαφέρουσα συνέντευξη του συγγραφέα. Δείτε επίσης αποσπάσματα από κριτικές που γράφτηκαν στον ξένο Τύπο.
Διαβάστε εδώ την παρουσίαση της ταινίας "Ο τελευταίος σταθμός" στην Ελευθεροτυπία.
Προσθήκη στο καλάθι
