https://doi.org/10.26250/heal.panteion.9318

To βιβλίο είναι διαθέσιμο δωρεάν και μπορείτε να το διαβάσετε  σε pdf

Οι συγγραφείς του βιβλίου:
Αγγελική Αθανασοπούλου, Όλγα ∆ούρου, Νέλλη Καµπούρη, Μαρία Καραµεσίνη, Μαριλένα Κελαντωνάκη, Βούλα Τουρή, Εύα Τσουπαροπούλου, Εύη Χατζηβαρνάβα

Η πολιτική φροντίδας των ηλικιωµένων που έχουν ανάγκη υποστήριξης για τις καθηµερινές λειτουργίες τους ήταν και παραµένει µέχρι σήµερα ένα από τα πιο υπανάπτυκτα πεδία κοινωνικής πολιτικής στη χώρα µας, στο οποίο ο ρόλος της οικογένειας παραµένει κοµβικός, οι κοινωνικές υπηρεσίες φροντίδας που παρέχει το κράτος καλύπτουν ένα µικρό ποσοστό όσων έχουν ανάγκη, ενώ οι ιδιωτικές υπηρεσίες είναι οικονοµικά προσιτές µόνο σε ευκατάστατα νοικοκυριά.

Το οικογενειοκεντρικό ελληνικό σύστηµα φροντίδας ηλικιωµένων, που στηρίζεται κυρίως στην άτυπη-οικογενειακή φροντίδα, δεν είναι πλέον βιώσιµο και θεωρείται αναγκαία η ριζική του µεταρρύθµιση. Τις επόµενες δεκαετίες, οι ανάγκες φροντίδας του ηλικιωµένου πληθυσµού θα αυξάνονται λόγω της δηµογραφικής γήρανσης, ενώ θα περιορίζεται η δυνατότητα της οικογένειας να τις καλύψει, λόγω της τάσης ταχείας ανόδου του ποσοστού απασχόλησης των γυναικών 50 ετών και άνω. Ενδεχόµενη αδυναµία του κράτους να παρέµβει δραστικά, ώστε να προλάβει τη διόγκωση των σηµερινών ελλειµµάτων φροντίδας, απειλεί να οδηγήσει σε µια «κρίση φροντίδας» απροσδιόριστων διαστάσεων και να επιβαρύνει υπέρµετρα τις οικογένειες των ηλικιωµένων που παρέχουν άτυπη φροντίδα, και δυσανάλογα τα γυναίκεια µέλη τους, που επωµίζονται µεγαλύτερο βάρος λόγω των κοινωνικών στερεοτύπων για το ποιο φύλο πρέπει (κυρίως) να φροντίζει.

Ο παρών συλλογικός τόµος συγκεντρώνει τα αποτελέσµατα του ερευνητικού προγράµµατος GELDERIN που χρηµατοδοτήθηκε από το ΕΛΙ∆ΕΚ, µε αντικείµενο τη διερεύνηση του µεγέθους και του είδους των προκλήσεων που αντιµετωπίζει το ελληνικό σύστηµα φροντίδας ηλικιωµένων λόγω της δηµογραφικής γήρανσης, καθώς και τη διατύπωση προτάσεων πολιτικής. Εκτός από τη στατιστική ανάλυση των µικροδεδοµένων της έρευνας SHARE, το πρόγραµµα περιλάµβανε µεγάλη έρευνα πεδίου µε ερωτηµατολόγια σε ηλικιωµένα άτοµα και άτυπες φροντίστριες/ ές και δύο ποιοτικές έρευνες µε συνεντεύξεις και οµάδες εστιασµένης συζήτησης µε εκπροσώπους και στελέχη τοπικών υπηρεσιών φροντίδας, οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών, εργοδοτικών και επαγγελµατικών ενώσεων, συνδικάτων και κρατικών υπηρεσιών, και εργαζόµενες στην κατ’ οίκον φροντίδα.

Το τελευταίο κεφάλαιο του βιβλίου περιλαµβάνει προτάσεις για µια µεταρρύθµιση του συστήµατος φροντίδας ηλικιωµένων, στο πλαίσιο µιας ολοκληρωµένης πολιτικής µακροχρόνιας φροντίδας, και αναλύει τα κύρια διλήµµατα πολιτικής ως προς τις βασικές κατευθύνσεις της µεταρρύθµισης, η οποία έχει να αντιµετωπίσει δύο κυρίως προκλήσεις: τη συµπεριληπτικότητα (καθολική κάλυψη αναγκών) και την έµφυλη ισότητα (ίση κατανοµή της φροντίδας µεταξύ ανδρών και γυναικών).